Je kunt het zo gek niet bedenken of het vervuilt wel. Naast luchtvervuiling is er bijvoorbeeld inmiddels ook lichtvervuiling. (Op zich al raar, in het eerste geval wordt het eerste deel uit de samenstelling vervuild in het tweede geval is het juist het eerste deel uit de samenstelling dat vervuilt. Maar goed, daar hoef ik het niet over te hebben.)
Taalverloedering heet taalverandering als de verloedering maar lang genoeg doorzet, leerde ik ooit bij mijn eerstejaars vak De geschiedenis van de Nederlandse taal. Dus als we met z’n allen ‘hun’ als onderwerp gaan en blijven gebruiken, dan is over vijf jaar de taal gewoon veranderd in plaats van dat we nu denken dat die verloedert.
Toch bestaat er zoiets als taalvervuiling. Althans, daar wil ik in dit stukje graag voor pleiten. Nu bijna iedereen, ook de mensen die met een Apple werken, het tekstverwerkingsprogramma Word gebruikt, is opeens de echte apostrofe bijna uit het straatbeeld verdwenen. Natuurlijk, in boeken staat ie nog wel goed, maar omdat Word denkt dat als je een zin met een apostrofe begint, dat je in de directe rede schrijft, zal het programma je van een omgekeerde apostrofe voorzien. (Ik moet zeggen, soms draait Word ‘m nog keurig om, maar dat gebeurt niet altijd.) Er zijn maar weinig mensen die dat verbeteren en daarom zie je – u moet er maar eens op letten – op allerlei reclameuitingen, van billboards tot abri’s en van huis-aan-huiskranten tot reclamefolders, de omgekeerde apostrofe.
Van deze vervuiling, het onzinnig opnieuw uitvinden en bovenal verkeerd gebruik van de apostrofe, word ik nog naarder dan van ‘hun hebben’, dat nog een soort van gezellig zweem van spreektaal om zich heen heeft hangen.



Het is niet alleen Word, het is bijvoorbeeld ook software als WordPress, die typografie uit handen neemt, maar dan fouten maakt omdat de algoritmen daarvoor op een andere taal staan afgesteld. Kan ik achteraf nog weer eens alle quootjes rechtsom terugdraaien door ze de merkwaardige code ’ te geven.
Dit heeft volgens mij niet veel met taalgevoel te maken, maar meer dat mensen zich eeuwig maar hebben aan te passen aan de beperkingen van technologie. En velen dit zonder nadenken doen.
Hun is al lang tweede persoon enkelvoud. Mag je alleen nog niet schrijven van de taalpolitie.
Qua apostrophe: Da’s dan eerder typografische vervuiling dan taalverloedering, lijkt me.
Je mag nog blij zijn dat een aanhalingsteken wordt ingevoegd. Voor hetzelfde geld staat er een gradenteken of een eenzaam accentje…
Waar ik enkelvoud zei, bedoel ik meervoud.
Stop de tijd.
Hé, die apostrof (zonder e) was me nog nergens opgevallen.
Ik ben iets meer op verbale communicatie gericht, ook door mijn werk als trainer. Hoogste irritatiegraad heeft bij mij “ik irriteer me aan”. Daar erger ik me wezenloos aan…